O‘zbekistonda sobiq davlat amaldorlariga avval o‘zi nazorat qilgan tashkilotlarda ishlashni cheklash rejalashtirilmoqda. Bu norma 2026-yilgi davlat dasturiga oid prezident farmonida nazarda tutilgan.
Hujjatga ko‘ra, davlat organida mehnat shartnomasi tugatilgan yoki xizmatdan bo‘shatilgan xodim ikki yil davomida o‘zi bevosita yoki bilvosita nazorat qilgan tashkilotga ishga qabul qilinishidan oldin qat’iy tartibdan o‘tadi. Xususan, korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmasining majburiy xulosasi olinadi. Mazkur mexanizmni amaliyotga joriy etish 2026-yil may oyidan boshlanishi belgilangan.
Loyihada ichki nazorat tuzilmasi tomonidan xulosa berish asoslari, tartibi va muddatlari, xulosaning namunaviy shakli hamda u asosida ko‘riladigan chora-tadbirlar aniq belgilanadi. Shuningdek, xulosa yuzasidan shikoyat berish tartibi ham nazarda tutiladi. Loyiha ijrosi uchun Antikorrupsiya agentligi, Hisob palatasi hamda manfaatdor vazirlik va idoralar mas’ul etib belgilangan.
Gazeta ushbu tashabbusni davlat xizmatchilarining xususiy sektorga o‘tishini tartibga soluvchi mexanizm sifatida baholagan. Nashr O‘zbekiston tarixida bunday o‘tishlar ilgari ham bo‘lganiga e’tibor qaratib, sobiq energetika vaziri va bosh vazir o‘rinbosari bo‘lgan Alisher Sultonov misolini keltirgan.
Xalqaro amaliyotda esa strategik va nozik ma’lumotlarga ega lavozim egalari uchun ishdan bo‘shatilgandan so‘ng xususiy sektorga o‘tishga vaqtinchalik cheklovlar — “sovitish davri” joriy etilishi odatiy hol hisoblanadi. Bu davr odatda uch yildan besh yilgacha davom etadi. Iqtisodchi Otabek Bakirov bu borada fikr bildirib, O‘zbekistonda sovitish davrisiz faoliyat yuritayotgan amaldorlar ko‘pligini ta’kidlagan.
Farmonda, shuningdek, 2026-yil 1-sentyabrdan sohalar va hududlar kesimida korrupsiyaviy xavflar xaritasini yaratish belgilangan. “Raqamli komplayens” tizimi orqali vazirlik va idoralardagi korrupsiya xavflari hamda yuqori xavfli lavozimlar reyestri yuritiladi. Bundan tashqari, davlat xodimlari uchun manfaatlar to‘qnashuvi va korrupsiyaga oid masalalarda real vaqt rejimida maslahat beruvchi “Maslahatchi” chat-boti ishga tushiriladi. U joriy yil sentyabrdan E-anticor platformasi va Antikorrupsiya agentligi saytida faoliyat boshlashi ko‘zda tutilgan.